Home» City Life »Updates

उराठ दशैँ, सात पार्टी, अनिर्णय र जनता



यस पटकको दशैँ सोचेजस्तो तपाइँको पनि नभएको हुनुपर्छ । कारण स्पष्ट छ, दशैँमा राजनीतिक निकास निस्कन्छ भन्ने राजनीतिक नेताहरुको भनाइ सधैँ झैँ 'फेल' खाएको छ । हरेक दिन कान्तिपुर टेलिभिजनको समाचारमा जनमत हेर्नुस् या एसएमएस मत सर्भे हेर्नुहोस्, तिनले राजनीतिक नेता, पार्टी र देशको भविष्यका विषयमा कसरी निराशा फैलिरहेको छ भन्ने कुरा स्पष्ट पार्छ । जनताले १९ दिने आन्दोलनमा ल्याएको उपलब्धि अब उपलब्धिहीनताको स्थिति सिर्जना भएको छ भन्ने सन्दॆश दिएको छ ।

माओवादीहरु भन्छन्, मौजूदा स्थितिमा समूल परिवर्तन आवश्यक छ । एमाले र काँग्रेस अहिलेकै अवस्थामा परिवर्तन खोजिनु पर्छ । राप्रपा, जनशक्ति र अन्य पार्टी सके राजालाई स्थान दिनुपर्छ भन्ने स्थितिमा आइसके । मधेशी जनअधिकार फोरम र सद्भावना पार्टी अहिले कुहिरोका काग बनेका छन् । अब दशैँ पछाडि कसको हत्या हुने हो र कसले चन्दा आतङ्क भोग्नु पर्ने हो, यो अनिश्चय छ । तर यो पक्का छ, जनताले फेरि पनि आशा गरेका कुराहरु यस पटक पनि सम्पन्न हुने छैनन् । माओवादीले संसद् छाड्ने धम्की दिइसकेको छ । उसले कुन मोडलको नयाँ नेपाल चाहेको यो स्पष्ट हुन सकेको छैन । कांग्रेस र एमाले यथास्थितिवादमा रमाउन चाहिरहेका छन्, जुन अहिलेको अवस्थामा निकै घातक पनि हुनेछ । अब देश यथास्थितिबाट गुज्रन सक्तैन । गुजार्नु पनि हुँदैन ।

हामी त्यसै पनि राणाकालीन १०५ वर्षपछि पर्‍यौँ । त्यसपछि राजनीतिक प्रतिस्पर्धा होला भनेर सोचेका थियौँ, त्यो पनि हुन सकेन र नेपालमा २०१७ साल देख्नु पर्‍यो । यसपछि पुनः हामी ३० वर्षपछाडि धकेलियौँ, आफ्ना हक अधिकारबारे बुझ्न, सोच्न र निश्चय गर्न । यो सत्य हो, अधिकांश समय सत्ताको वरिपरि रहेका गिरिजाबाबुले देशलाई उन्नतिको शिखरमा पुर्‍याउन चुकेकै थिए । त्यसमाथि महाभ्रष्ट मन्त्री पनि उनैले पालेर राखे । तिनलाई अख्तियारले 'सफा' मन्त्रीका रुपमा चोख्याउनु पर्‍यो । कर्मचारी नियुक्तिमा व्यापक राजनीतिककरण गरेर नोकरशाहीतन्त्रलाई कांग्रेसले नै ध्वस्त पार्‍यो । एमाले र कांग्रेस नै हुन्, जसको आन्तरिक र वाह्य संघर्षले नै सशस्त्र व्रिद्रोह निम्त्यायो ।

केही समययता गिरिजाबाबु नेपालकै सबैभन्दा अग्ला र सग्ला व्यक्तित्वका रुपमा उभिएको देखिन्थ्यो तर त्यो कद पुड्किसक्यो । किनभने उनले संविधानसभाको निर्वाचन गराउन त सकेनन् नै न त उनले लिएका अडानमा जनताले विश्वास गर्नसक्ने स्थिति रह्यो । एमाले फेरि पनि हिजोका दिनमा विचराको विचरा नै रहेको छ । उसले माओवादी र कांग्रेसबीच न त मध्यस्तता गर्न सकेको छ, न त उसले आफ्नो नै कुनै गतिलो राजनीतिक नारा बनाउन सकेको छ । माओवादी र कांग्रेसबीचको पेण्डुलम बन्न पुगेको छ एमाले ।

यो स्पष्ट देखिएको छ, केही समययता महाभयङ्कर क्रान्तिकारी देखिएको मधेशी जनअधिकार फोरम दुइ चिरामा परेको छ र एउटा पक्ष महाअवसरवादी र अर्को चाहिँ आफू मात्र असली 'मुक्तिदाता' देखाइरहेका छन् । यस्तो अवस्थामा मधेशको उन्नति र विकास आकाशको फल बन्न पुगेको छ ।

यिनै राजनीतिक द्वन्द्वका कारण राजाले कुमारी घरमा गएर कुमारी देवीलाई पूजाआजा मात्र गरेनन्, घटस्थापनाको दिन तलेजु भवानीको मन्दिरमा समेत पुगे । राजाको चाल देख्दा यस्तो लाग्छ, मानौँ उनी अपदस्त राजा होइनन् । यसैबीच पार्टी विरोधी नारा र राजाका समर्थनमा आवाजसमेत उठाइए । यसबाट स्पष्ट छ, अब राजा जरैबाट उखेलिने छैनन् ।

माओवादीको नीति खतरनाक छ । उनीहरुले निर्वाचन नहोस् भन्ने चाहेकै थिए, यो त उनीहरुले भदौमा गरेको घोषणा र माओवादी प्लेनमले निकालेको निश्कर्षबाटै स्पष्ट हुन्थ्यो । नभन्दै निर्वाचन स्थगित भएको छ । एनआरएनको भेलामा माओवादी नेता डा. बाबुराम भट्टराईले देशको मौजूदा स्थितिलाई समूल नष्ट गर्न अर्को एक आन्दोलनको आवश्यकता रहेको बताएर उनीहरुले लामो दूरीको दौडमा भाग लिइरहेको स्पष्ट छ । त्यसलाई तराइमा भइरहेको सशस्त्र आन्दोलनले पनि सघाउने देखिन्छ । तर यो माओवादी र ती सशस्त्र आन्दोलन चाहिँ एक हुने होइनन्, तिनले सिर्जना गर्ने 'तराई बन्द', लुटपाट, चन्दा आतंक आदिले जनताको मौजूदा नेतृत्वबीचको निराशा अझ फराकिलो हुनेछ । यस्तो अवस्थामा गिरिजाबाबुको नेतृत्व असफल भएको घोषणा गर्दै माओवादीले आन्दोलन गर्नेछन् । तर यो हेर्न बाँकी छ, यो आन्दोलनले सफलता पाउँछ कि पाउँदैन । माओवादीको अर्को विश्लेषण के पनि हुँदो हो भने, निर्वाचन लम्बिँदै जाँदा माओवादीले भन्ने गरेको सक्रिय राजाको कुरा स्पष्ट उभार हुनेछ । जस्तो कि राजाले कुमारी घर र घटस्थापनामा तलेजु भवानीको दर्शन गरेपछि देशमा राजाले पुनः सैनिक शासन चलाउने छन् भन्ने भ्रमलाई माओवादीले अझ गाढा बनाउने छन् । यो अब राजाको हातमा छ कि उनी माओवादीको 'गेम प्लान' अनुसार गोटी हुनेछन् या छैनन् । यदि माओवादीको गोटी भए भने उनले एक पटक पुनः सत्ता हत्याउने प्रयास गर्नेछन् र यसैको आड लिएर माओवादी आफू सत्तामा प्रथम पुरुष हुने छन् ।

गिरिजाबाबुलाई असफल देखाएर उनीहरु सत्तामा जाने प्रयासमा रहेको कुरा त पहिल्यै थाहा भएको हो । तर गिरिजाबाबुलाई प्राप्त अन्तर्राष्ट्रिय समर्थनका कारण अहिल्यै माओवादी सफल होलान् भन्ने देखिँदैन । सफलताका लागि अर्को एउटा आन्दोलनको कुरा त प्रचण्डले धेरैअघिदेखि भनिआएकै कुरा हो र त्यो आन्दोलन चाहिँ हुन्छ कि हुँदैन र भयो भने पनि राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्थिति कस्तो हुनेछ, त्यसमा निर्भर छ । तर यो स्पष्ट छ, अमेरिका र भारत कुनै कम्युनिष्ट पार्टी सत्तामा आएको देख्न चाहँदैन । यसका लागि उसले प्रयोग गर्नुपर्ने साम, दाम, दण्ड र भेद सबै उपयोग गर्छ । यस्तो स्थितिमा माओवादीले अन्य दलहरुसँग अझै एक दशकसम्म आफूलाई राजनीतिक दलका रुपमा सहकार्य गर्नुपर्ने महसूस त उसले पहिल्यैदेखि गर्दै आएको हो ।

यस्तो अवस्थामा अब नेपालको राजनीतिक स्थिति के हुनेछ ? वैशाखसम्ममा मानौँ चुनाव भयो भने राजावादीहरुले राजालाई तल पार्ने छैनन् । गणतन्त्रको नारा कुहिएको साग हुनेछ । नेपालमा पहिलेको भन्दा थोरै प्रजातन्त्र आउनेछ (लोकतन्त्र अझै आइपुग्ने छैन) । अप्रिल आन्दोलन एउटा भयङ्कर गल्ती थियो भन्ने स्पष्ट हुन्छ । त्यो के गल्ती भने, पार्टीले राजालाई तत्कालै फ्याँकेर गणतन्त्र घोषणा नगरेको गल्ती । कांग्रेस ढिला गरी गणतन्त्रको पक्षमा आएको गल्ती ।

के गरेको भए राम्रो हुन्थ्यो भन्ने प्रश्न यदि गर्छ भने मलाई त केसम्म लाग्छ भने कांग्रेस एक जुट हुनु हुन्थेन । मंसीरमा चुनाव हुनुपर्ने थियो । यस्तो अवस्थामा मिश्रित प्रणालीबाट चुनाव हुँदा कोही पनि बहुमतमा हुने थिएन । सबै पार्टी सम्मिलित सरकार हुने थियो । यसले सबै किसिमका विचारधारालाई अटाउन सक्ने संविधान निर्माण गर्ने थियो र राजा हट्ने थिए । गणतान्त्रिक नेपालको पहिलो राष्ट्रपति गिरिजाबाबु हुने थिए । त्यसो त देश अस्थिर नै हुने थियो तापनि जनता पहिलो पटक दरबार पुग्थे र राष्ट्रप्रमुख हुने थिए । विकासको रोल मोडल राजनीतिक पार्टीसँग अझै पनि अभाव हुने थियो तर पनि सशक्त नागरिक समाज, विद्रोही समूह आदिले देशको कुनाकाप्चामा विकासको मोडल खाँचो छ है भन्ने घच्घच्याइरहन्थे । छिमेकी मुलुकहरु भारत र चीनले विकासको उत्कर्ष चाखिरहेको बेला नेपाल पनि त्यतै नलम्किई सुख हुँदैनथ्यो र नेपालीहरुले माओवादी, कांग्रेस, एमाले र तराइवादी पार्टीको संयुक्त पूँजीवाद महसूस गरिरहेका हुने थिए । तर यो पक्का भइसक्यो, देशमा राजा रहन्छन् र देश अझै पनि घिसापिटा रुपमा थोत्रा राजनीतिक पार्टीले चलाइरहने छन् ।

 
Click Here To Read Previously Posted Article    Click Here To Read Next Article          
 
More on Updates
Related Tags:
संविधानसभा हल्ला माओवादी crisis अनुभव awards पेट्रोल streets सेलेब्रिटी hi-life festival मोबाईल समलिङगी events celebrity
Browse Tags in Other Group
 
 
Tags in MUSIC
विवाद गायिका गायक कन्सर्ट हल्ला ट्रयाक बाहिर उपलब्धि लुकेका कुरा रिलिज परिस्थिति अवार्ड कीर्तिमान बजारमा क्या बात ! रुचि पेज थ्री प्रेम र विवाह समुद्रपार विचार नेपाली तारा गीतकार सङ्गीतकार तातोपीरो भिडन्त
Browse all Tags in Group
Tag groups: cinema, city sightings, city updates, fashion & grooming, health, misc, music, relationship, technology, television, weird & interesting, work and office,
 
 
Your Name: City Country
Your Email:
Rate this Article: 
Comments:
Security Code: