Home» Cinema »Feature

नेपाली सिनेमाका दुइ बाटा

नेपाली चलचित्रले अब परिवर्तनको बाटो समाएन भने यसले पाकिस्तानी चलचित्र उद्योगको नियति भोग्नेछ । जसअनुसार आफ्नै देशमा आफ्नो भाषामा बनेका चलचित्रका दर्शक रहने छैनन् र सिनेमा कलाकार तथा प्राविधिकहरु पलायन हुनेछन् । जसका कारण नयाँ पुस्ता उद्योगमा प्रवेश हुने छैन र मौलिकपनाको अभावमा दशकौँसम्म चलचित्र उद्योग पीडित हुनेछ । नेपाली चलचित्र उद्योगले अहिले यही नियति भोगिरहेको छ । चलचित्र उद्योगबाहेक अरु सोच्न नसक्ने केही व्यक्तिका कारण गृहयुद्धका बेलामा समेत चलचित्र बने पनि ती चलचित्रको व्यापार सन्तोषजनक रहेनन् । धेरैले देशको असहज परिस्थितिलाई दोष दिए पनि यथार्थमा ती चलचित्रमा रहेको नयाँपनको अभाव नै गिर्दो बजारको मुख्य दोष थियो । देशमा शान्ति स्थापनापश्चात् भने चलचित्र उद्योगमा पुराना निर्माता र निदाएका चलचित्रकर्मीहरु पुनः जागृत भएका छन् । अब केही महिना चलचित्र निर्माणको एउटा सानोतिनो होड नै चल्ने छ । यो होडले चलचित्र उद्योगमा सुनौला दिन फर्किएको घोषणासमेत हुन बेर छैन । तर तीमध्ये अधिकांश चलचित्र नराम्रोसँग डुब्नेछन् । किनभने तीनमा नयाँपनको अभावका कारण दर्शकले तिनलाई ठाडै नकार्ने छन् ।

नवीन सुब्बालगायत फरक धारका पक्षपोषकहरु चलचित्र उद्योगको अहिलेको निर्माण शैलीबाट विल्कूलै असहमति व्यक्त गर्छन् । उनीहरुका अनुसार, उद्योगले समातिरहेको यो निर्माण शैली (बुनोट र प्रस्तुति) ले दर्शक बढाउने छैन । बरु यो फर्मूलाले विदेशी चलचित्र (बलिउड र हलिउड) प्रति अझ बढी रुचि बढाइदिन्छ । नेपाली सिनेमा विदेशी चलचित्र हेर्ने इन्स्िटच्यूट बनिरहेको छ । त्यसैले नेपालमा फर्मूला फिल्मको निधन एक दिन अवश्यम्भावी छ । निर्माणको नयाँ शैली यसकारण पनि फरक हुनुपर्छ । त्यसले नयाँ दर्शक बढ्ने छन् । त्यति मात्र होइन, त्यो नयाँपनलाई हामीले विदेशमा समेत निर्यात गर्न सक्छौँ । यदि विदेशमा त्यो नयाँपनलाई स्वीकारियो भने नेपाली निर्माताहरुले अहिलेको भन्दा दश गुणा बढी आम्दानी बढाउन सक्नेछन् ।

चलचित्र उद्योगमा अर्को सोच पनि छ । त्यो सोच के भने वर्तमान निर्माण शैलीको ठूलो प्रशंसक अझै पनि रहेकाले फर्मूला सिनेमाको निर्माणमा नियमितता हुनुपर्छ । बरु ती सिनेमामा नयाँ शैली थप्दै जानुपर्छ र दर्शकलाई त्यो शैलीमा विस्तारै बानी बसाउनु पर्नेछ । बरु हिन्दी र अंग्रेजी चलचित्रका प्रशंसकहरुलाई नेपाली चलचित्रप्रति आकषिर्त बनाउन देशभित्रैका क्षमतावान् नयाँ पुस्ताको प्रवेश जरुरी छ । तिनले बनाएका नयाँ शैलीका चलचित्रलाई आकर्ष ढङ्गले विज्ञापन गरी तान्न सकिन्छ । क्वेष्ट इन्टरटेन्मेन्टले बनाइरहेको 'कागबेनी'का लक्षित दर्शक तिनै हुन् । क्वेष्ट इन्टरटेन्मेन्टका भाष्कर ढुङ्गाना यही पक्षमा देखिएका छन् कि अहिलेको चलचित्रभन्दा माथि अर्को रेखा कोरिनुपर्छ र त्यो रेखा हलिउड र बलिउडभन्दा तलको हुनेछ भने नेपाली चलचित्रको अहिलेको रेखाभन्दा माथिको हुनेछ ।

अहिले नेपाली चलचित्रको बजेट कसरी घटाउने र कसरी सस्तोमा सिनेमा बनाउने होड नै चलेको छ । त्यसैले द्वन्द्वले गाँजेको बेला सस्तोमा सिनेमा बनाउने शोभित बस्नेतको कम्पनी राम्रैसँग चल्यो । द्वन्द्वकै कारण ठूलो बजेटका मानिस र दुनियाँ भन्दा सानो बजेटका अग्निपथ, दुगा, निखिलदाइजस्ता चलचित्रहरुले राम्रो आम्दानी गरे । सस्तोमा सिनेमा बनाउने होडले उद्योग जीवितै छ भन्ने सन्देश जनमानसमा त पुग्यो तर त्यो सन्देशले भाँडिएका दर्शकलाई तान्न भने सकेन ।

बद्लिँदो समयअनुरुप चलचित्र उद्योगले परिवर्तनको छनक 'अल्पविराम'मार्फ् दिन खोजेको छ । यसले समसामयिक विषयलाई उचित तरिकाले प्रयोग गर्न सकिन्छ भन्ने मान्यता त्यसले स्थापित गर्न खोजेको छ । त्यस्तै 'कागबेनी'ले पनि गीत र फाइटको लोभमा नपरी मूल विषयलाई नै न्याय गर्ने ध्येय बोकेको छ । यस्तै धारमा बनेको 'कर्म' पनि तयार भइसकेको छ । नेपाली सिनेमाको वाक्कलाग्दो फर्मूलाबाट त्राण खोजिरहेका दर्शकका लागि यस्ता चलचित्रको प्रदर्शनले पक्कै पनि वैकल्पिक उपाय दिन सक्छ । तर नेपाली चलचित्रमा 'नुमाफुङ' पछि देखिएको खालीपन भर्न 'अल्पविराम', 'कागबेनी' र 'कर्म' कुर्नु परेझैँ यी चलचित्रपछि फरकधारका चलचित्रको नियमित निर्माण हुन अत्यन्त जरुरी छ ।

फरक सिनेमाको भोक केही दर्शकलाई कतिसम्म छ भने तिनले 'मेकिङ अफ स कर्णाली'लाई समेत 'हिट' बनाइदिए । केही डकुमेन्ट्री पनि त्यही मेसोमा 'हिट' भइसकेका छन् । त्यसैले अहिले फरक धारका चलचित्रको निर्माण बढीभन्दा बढी आवश्यक देखिएको छ । ती दर्शकहरुको व्यग्र प्रतीक्षा धेरै वर्षम्म लम्बिन दिनु हुँदैन ।

राम्रो सिनेमा बनाउन सकेको खण्डमा अन्तरराष्ट्रियस्तरमा मात्र होइन स्वदेशमै पनि त्यसले राम्रो दर्शक पाउन सक्छ भन्ने उदाहरण क्याराभानले प्रमाणित गरिसकेको छ । त्यस्तै विभिन्न चलचित्र महोत्सवमा भाग लिने र त्यहीँका स्थानीय वितरकहरुलाई सिनेमा बेचेर फर्किने नवीन सुब्बाको अनुभव वैकल्पिक चलचित्रका निर्माताका लागि लाभदायक हुन सक्छ । त्यस्ता चलचित्रलाई नेपालभित्रै पनि व्यग्रताका साथ प्रतीक्षा गर्ने गरिएको छ । हामीसँग यो उदाहरण पनि छँदैछ ।

नेपाली चलचित्र उद्योगले बलिउडबाट धेरै सिकेको छ । तर तिनको कार्यशैलीबाट अलिकति पनि सिकेको छैन । हामी त्यहाँका दुइ वटा उदाहरणबाट धेरै कुरा सिक्न सक्छौँ । बलिउडका यशराज प्रोडक्शन र धर्मा प्रोडक्शनले ठूला बजेटका सिनेमा बनाउने गरेका छन् । गएको वर्षै कुरा गर्ने हो भने यशराज प्रोडक्शनले फना र धूम २ जस्ता मल्टिस्टारर तथा बढी बजेटका सिनेमा बनायो । त्यस्तै, धर्मा प्रोडक्शनले कभि अलबिदा ना कहेनाजस्तो मल्टिस्टारर सिनेमाको निर्माण गर्‍यो । यी तीन वटै सिनेमाको विशेषता के थियो भने यी ठूलो बजेटका चलचित्र थिए । यिनमा ठूलाठूला स्टारले काम गरेका थिए । यिनको प्रचार शैली आक्रामक थियो । र, तिनको कमाई पनि करोडभन्दा तल थिएन ।

कि त हामीले यसरी नै ठूलाठूला स्टारहरुलाई लिएर आक्रामक प्रचार शैली अपनाएर फर्मूला फिल्म बनाऔँ । तर दुःखको कुरा के छ भने राजु राजा राम भन्ने चलचित्र राजेश हमाल, भुवन केसी र शिव श्रेष्ठजस्ता नेपाली सुपरस्टारहरुलाई लिएर बनाइएको चलचित्र चलेन । नेपाली सिनेमाका सुपरस्टारहरुको क्रेज त्यो तहको छैन, जसलाई दर्शकहरु एकत्र देख्न पाउँदा र्सट-पाइन्ट नै च्यात्ने दुस्साहस गरुन् । यस्ता अनेक उदाहरण छन्, जसले यो प्रमाणित गर्न सकिन्छ कि दर्शकहरु सुपरस्टार होइन, असल चलचित्र हेर्न रुचाउँछन् ।

बलिउडको अर्को उदाहरण पनि हामीलाई काम लाग्न सक्छ । त्यहाँ अर्को एउटा निर्माण कम्पनी छ- विशेष फिल्म्स् । त्यसले विगतमा कसूर, मर्डर, ग्यांगस्टर, किलर, कलयूग, वो लम्हेँजस्ता सिनेमा बनाइसकेको छ । यिनको बजेट सानो छ, कलाकार पनि उति चलेका छैनन् । तर जब यी बजारमा आउँछन्, सबैलाई अचम्ममा पार्ने गरी कमाइरहेका हुन्छन् । दर्शकलाई तान्ने प्रशस्त मसला यी चलचित्रले बोकेका छन् । महेश भट्टले यी चलचित्रमार्फ् आफूलाई 'स्टार पावर'को विपक्षमा रहेको बारम्बार प्रमाणित गरिरहेका छन् ।

यो दोस्रो उदाहरण नेपाली भूमि, दर्शकको बद्लिँदो रुचि र बजेटअनुकूल हुन सक्छ । जसमा नयाँ शैलीको निर्माण, विषयवस्तुपरक कथानक र त्यसलाई पस्किने आकर्ष शैलीले नेपाली सिनेमाको भाग्य नै परिवर्तन हुन सक्छ । 'दर्पण छायाँ' चलचित्रले बजार कति फराकिलो हुन सक्छ भन्ने उदाहरण देखाइसकेको छ । खाँचो छ त केवल साधिएको कथानकलाई आकर्ष तरिकाले भन्न सक्ने शैली र शिल्पयुक्त दुस्साहसी निर्माता-निर्देशकहरुको ।

 
Click Here To Read Previously Posted Article    Click Here To Read Next Article          
 
More on Feature
Related Tags:
प्रविधि सोच रोचक क्या बात ! कन्ट्रोभर्सी पेज 3 नवीनता ग्ल्यामर निर्देशक फिल्म फेस्टिबल पार्टी अभिनेत्री रोमान्स घोषणा कार्यक्रम अभिनेता सेक्स सञ्चारकर्मी
Browse Tags in Other Group
 
 
Tags in Weird & Interesting
हलिउड मुद्दा मामिला जनावर सेक्स विज्ञापन बलिउड नग्नता माया प्रविधि सेलेब्रिटी श्रीमानश्रीमती उदेकलाग्दो कीर्तिमान यस्तो पनि ! उपाय परिस्थिति गुगल भव्यता सुन्दरी